X

تفسیر و بررسی مزمور ۱۲۰ اهل سلامتی، اهل جنگ ( بخش دوم)

تفسیر و بررسی مزمور ۱۲۰

اهل سلامتی، اهل جنگ 

بخش دوم

 

 شباهت مزمور ۱۲۰ و ۱۲۳ 

ما نمیدانیم که آیا هر دو مزمور توسط یک نویسنده سراییده شده است یا نه. اما قرابت و نزدیکی متن و پیام این مزمور با مزمور ۱۲۳ بینهایت شگفت انگیز است. در هر دو مزمور آغاز آن با به نزد یهوه رفتن و بالا بردن درخواست و نیاز مزمورنویس است. هر دو مزمور از حضور کسانی سخن میگویند که با دیدگاه و جهان بینی خود مورد رنج و جفا و تنگی مزمورنویس شده اند. مزمور ۱۲۰ کسانی که با دروغ و حیله رفتار میکنند، کسانی که از صلح و تفاهم متنفر هستند و خواهان جنگ و ستیز. و مزمور ۱۲۳ کسانی که مزمورنویس و قوم او را با خواری و تنفر نگاه کرده و از غرور و اعتماد به نفس خود باعث کوته نظر کردن و پست نشان دادن حضور مزمورنویس و قوم او میباشند. در هر دو مزمور این فشار نه تنها یک فشار و اضطراب فیزیکی و بیرونی میتوانسته باشد بلکه بیشتر از آن یک فشار و رنج مضاعف درونی و روحانی. در هر دو مزمور، مزمورنویس جایی که بیشترین تاثیر را از این دروغ و ریا و جنگ طلبی و تنفر و کینه در خود داشته اند:«جان» آنها بوده است. « جان مرا خلاصی ده...چه طویل شد سکونت جان من...»(مزمور ۱۲۰: ۲، ۶ ) «چه بسیار جان ما پر شده است..»(مزمور ۱۲۳: ۴ ) این دقیقا همان مکانی بود که خداوند ما در آخرین ساعت عمر زمینی خود تمامی رنج و اندوه و غم مرگ پیش رو را حس کرده بود وقتی به طور آشکار رو به شاگردانش فرمود:« پس بدیشان گفت نفس من از غایت الم مشرف به موت شده است در اینجا مانده با من بیدار باشید.» ( متی ۲۶ : ۳۸ ) 

و دردناک این است که هر دو مزمور از التماس برای رهایی و رستگاری از یهوه خدای عهد آغاز شده است؛ معضل و اضطراب و درد بیان شده است؛ امید به رهایی اعتراف شده است لیکن شاهد هستیم که هر دو مزمور بدون پاسخ و مفر و رهایی و یا رستگاری به پایان رسیده اند. یکی، مزمور ۱۲۰ ، با سکونت یا محاصره یا حضور کسانی که مشتاق جنگ و متنفر از صلح هستند به پایان میرسد و مزمور ۱۲۳ با استهزا و خواری قوم خدا توسط متکبران. گویی مزمورنویس در هر دو حالت پایانی برای شرایط دردناک خود و قوم و ملت خود ندیده است؛ مگر آنچه با خود در ایمان و اعتماد به یهوه همراه دارد. چگونه با آنها مقابله خواهد کرد؟ نمیدانیم. چگونه پاسخ خواهد داد؟ نمیدانیم. آینده او چه خواهد بود؟ نمیدانیم. به رغم این قرابت و نزدیکی این دو مزمور؛ یک چیز را با اطمینان و اعتماد میتوانیم اعتراف کنیم و با مزمورنویس همراه شویم که او خدایی را دارد که التماس و دعای او را شنیده، میشنود و خواهد شنید. و این تنها مفر مزمورنویس است که به نزد این خدا «بالا رفته» و نزد او دل رنجور خود و قوم و ملت خود را پیش روی او باز کرده و از او رستگاری و رهایی را طلب کند و منتظر بماند؛ منتظر چه؟ منتظر رحمت خدا؛ خِسِد خداوند؛ طوری که مزمور ۱۲۳: ۲-۳ این را سه بار تکرار کرده است:« تا بر ما کَرَم بفرماید...بر ما کَرَم فرما بر ما کَرَم فرما.» از چه کسی؟ از خدایی که یهوه خِسِد است. ( خروج ۳۴: ۶ ) یهوه شالوم. یهوه صدقینو. 

 با این مقدمه با بررسی مزمور ۱۲۰ خواهیم پرداخت.

تفسیر مزمور ۱۲۰

  من این مزمور را به دو بخش کلی تقسیم بندی میکنم:

الف-آیه ۱:  گذشته ایی در تنگی و اضطراب و رستگاری خداوند. 

ب-آیات ۲- ۷ : زمان حاضر تنگی و اضطراب و در خواست از خداوند برای رستگاری. 

 

الف-آیه ۱:  گذشته ایی در تنگی و اضطراب و رستگاری خداوند.  

۱ نزد خداوند در تنگی خود فریاد کردم و مرا اجابت فرمود.  

این سرود در همان ابتدا با نام یهوه آغاز شده و سپس در آیه دوم بار دیگر نام یهوه را داریم. بارها گفته ایم که انتخاب نام معینی برای خداوند در نوشتجات کتابمقدس عمدی و با انگیزه خاص بوده است. گاها ما نام خداوند را بنام الوهیم و یا ادونای و یا ال میخوانیم. آیات زیادی دو نام را با هم ترکیب میکنند یهوه الوهیم. الوهیم ادونای.... بکار بردن نامهای خداوند نه از چند خدا بلکه از یک خدا سخن میگویند، خدای کتابمقدس: خدای خداوند ما عیسای مسیح. اما بکار گرفتن یک اسم خاص در یک موقعیت خاص عمدی و با انگیزه بوده است. و ما این را در همین ابتدای این مزمور مشاهده میکنیم. 

دو فعل این آیه : فریاد کردم و اجابت فرمود: افعالی هستند که گویای واقع و انجام شدن میباشند. در زبان دستوری عبری افعال به زمانهای گذشته و حال و اینده، مانند زبان انگلیسی تقسیم نمیشوند بلکه افعال گویای انجام و نوع انجام آن بر اساس زمینه آن هستند. فریاد زدن در این ایه همان خواندن یا نام خداوند را صدا زدن است: خدایا! ای خدا! خداوندا! و اجابت کردن در نسخه اصلی همان شنیدن: گوش کردن. مزمورنویس در یک آیه و در چند جمله به روشنی و با صراحت از گذشته ایی یاد کرده است که در آن « در تنگی» بوده: در اضطراب، در یک دلشوره گی زیاد، در یک نیاز مبرم برای رهایی و مفر بوده است. مانند یونس در دل ماهی که اینگونه نزد یهوه ناله زد:« و یونس از شکم ماهی نزد یهوه خدای خود دعا نمود و گفت در تنگی خود خداوند را خواندم و مرا مستجاب فرمود.»( ۲: ۱- ۲ ) با بیاد آوردن آن روزهای گذشته که خداوند او را یاری کرده بود، مزمورنویس شهادت به کار خداوند در زندگی او داده است. 

 اما دقت کنید که در زمان گذشته «تنگی» و یا اضطراب و دلهره گی مزمورنویس توسط یهوه پاسخ داده و شنیده شده بود: اما مشاهده میکنیم که بار دیگر امروز او با تنگی و اضطرابی چه بسا تماما متفاوت از گذشته روبرو شده است. کجا میرود؟ نزد همان یهوه. همان کس که التماس او را در گذشته شنیده  و اجابت کرده بود. این برای باور آنهایی که در طول تاریخ بشری بطور خاص در میان فلاسفه یونان تا به همین امروز و حتی در بین کلیساها دنبال این الهیات بوده و هستند که تعلیم بدهند که باید مثبت فکر کرد، انرژی مثبت داد و از این کلمات منفی و احساسات منفی دوری کرد، هیچ مراقبتی ندارد. عزیزان! کتابمقدس کتاب ناله و ماتم و التماس و زاری نیست. ما بقول خمینی: ملت عزا نیستیم! ما بقول خمینی : به گریه و ماتم زنده نیستیم! ما به قول خمینی به تاسوعا و عاشوراها زنده نیستیم. ما پرستنده خدای صلح هستیم: یهوه شالوم. ما همواره و همیشه و در هر چیزی خوش هستیم حتی در تنگی و اضطراب و سختی و جفاها. تنها فرق اساسی ما و با دنیای اطراف و معلمین کاذب کتابمقدس این است که خوشی ما خوشی موقتی زمینی نیست : ما در خود خداوند شاد و خوش هستیم. در همه چیز و در هر چیز و همیشه. «در خداوند دایما شاد باشید و باز میگویم شاد باشید.» ( فیلیپیان ۴ : ۴ ) کسی این را نوشته است که پس از خدمت طولانی خود در زندان روم به دو سرباز زنجیر شده و آینده او اصلا روشن نیست. 

سوالی که باید بپرسیم و این سوال را نه هر معلمی از شنونده گان خود میپرسد؛ چرا اصلا تنگی و اضطراب در گذشته بوده و چرا امروز بار دیگر همین مزمورنویس با معضل دردناک دیگری که آن را در آیات ۲- ۷ تشریح میکند روبروست؟ 

کتابمقدس تعلیم میدهد هر جا که حضور خداوند و تابش روی خداوند بر ایمانداران باشد، سلامتی و برکت و آرامش و صلح خداوند حضور دارد به رغم تنگی ها و اضطراب و دشمنان اطراف. اما هر جا که خداوند بدلیل شرارت و گناهان قوم خود روی خود را از آنها بردارد، اضطراب و دل تنگی و ترس و هراس خواهد بود هر چند زندگی قوم او پر از برکت و پیروزی و موفقیتهای بزرگ جنگی بوده باشد. ما مکررا در این باره میخوانیم:

« ۲۳ ای ترسندگان خداوند او را حمد گویید؛ تمام ذریت یعقوب او را تمجید نمایید و جمیع ذریت اسرائیل از وی بترسید.  ۲۴ زیرا مسکنت مسکین را حقیر و خوار نشمرده، و روی خود را از او نپوشانیده است؛ و چون نزد وی فریاد برآورد، او را اجابت فرمود.» ( مزمور ۲۲ ) « ۱ خدا بر ما رحم کند و ما را مبارک سازد و نور روی خود را بر ما متجلی فرماید!» ( مزمور ۶۷ ) 

ما میخوانیم که هر جا خداوند این روی خود را بردارد، حضور پر از فیض و رحمت و صلح و ارامش خود را بدلیل شرارت و گناهان برداشته؛ یک انتظار و یک اشتیاق برای حضور روی او ناله زده شده است:« ۱۷ و من برای خداوند که روی خود را از خاندان یعقوب مخفی می‌سازد انتظار کشیده، امیدوار او خواهم بود. » ( اشعیاء نبی ۸ )« ۱۷ به سبب گناه طمع وی غضبناک شده، او را زدم و خود را مخفی ساخته، خشم نمودم و او به راه دل خود رو گردانیده، برفت.» ( اشعیاء نبی ۵۷ » « ۲ لیکن خطایای شما در میان شما و خدای شما حایل شده است و گناهان شما روی او را از شما پوشانیده است تا نشنود.» ( اشعیاء ۵۹ ) « ۴ آنگاه نزد خداوند استغاثه خواهند نمود و ایشان را اجابت نخواهد نمود، بلکه روی خود را در آن زمان از ایشان خواهد پوشانید چونکه مرتکب اعمال زشت شده‌اند.» ( میکاء نبی ۳ ) 

آیا پیشنهاد من این است که مزمورنویس در گناه و شرارت بوده که در گذشته و امروز در تنگی و اضطراب اطراف خود بوده و هست؟ نه لزوما اما نمیتوانیم آن را تماما نادیده بگیریم؛ اما در ورای هر دو احتمال ممکن، اقتدار مطلق خداوند بر اساس تعلیم کتابمقدس مرا بر این وامیدارد که اعتراف کنم این تنگی و اضطراب در گذشته و در زمان حال قطعا از جانب و با اجازه خود خداوند بر او آمده نه در خلاء و نه تصادفی و نه بخت شوم و پیشانی نویس او بودن! خود خداوند مستقیما در رابطه با این شرایط کنونی اوست. پس هر دلیلی که برای این تنگی و اضطراب او باشد: خود خداوند آن را فرستاده و این مشیت مقدس و الهی خود خداوند ماست. طوری که از دهان موسی چنین میفرماید:« الان ببینید که من خود او هستم؛ و با من خدای دیگری نیست؛ من میمرانم و زنده میکنم؛ مجروح میکنم و شفا میدهم؛ و از دست من رهاننده ایی نیست.» ( تثنیه ۳۲ : ۳۹ ) اینگونه ما باور داریم و یقینا باور داریم چون خود خدا و تنها او آن با باعث و دلیل شده پس فقط و تنها فقط او قادر همین خداوند است که قادر به بیرون آوردن این شخص از این شرایط موجود میباشد و نه هیچ کس دیگر.

بنا به این دلایل و اسناد و تعلیم کتابمقدس است که مفسرینی چون یوسف آلکساندر در تفسیر این مزمور در کتاب خود بر این باور دارد که زبان این مزمور زبان در تبعید و اسارت است. زبان دور بودن از اورشلیم و معبد و اشتیاق بازگشت و با خداوند و در حضور او بودن.( ص. ۵۰۷ )  

بنابر این مزمورنویس زمانی در تنگی و اضطراب بوده، نزد یهوه التماس کرده بود و خداوند او را رهایی داده بود اما این تنگی و اضطراب او در زندگی تمام نشده بود. گویی در این زمان خاص بار دیگر با آنها روبرو شده شاید نه مانند شرایط پیشین اما در فشار و اضطرابی مشابه به آن.  اما او بی کس و غریب نبود. او تنها رها نشده بود. پس نزد همان خدا رفته و نزد همان خدا بار دیگر التماس میکند برای شنیدن شدن و رهایی از این تنگی و اضطراب خود و اعتماد و اطمینان دارد که همان خدا بار دیگر او را خواهد شنید. 

ادامه دارد